Cztery dni pamięci i spacerów. Galicjaner Sztetl wraca z bogatym programem

Tarnów znów wejdzie w rytm opowieści, która prowadzi od miejsca pamięci po muzykę pod Bimą. XXXI Dni Pamięci Żydów Galicyjskich łączą skupienie, spacer po śladach dawnych mieszkańców i spotkania, które przypominają, jak mocno żydowska historia wrosła w tkankę miasta. To będzie kilka dni bez pośpiechu, ale z dużą dawką znaczeń. W programie znalazły się punkty dla tych, którzy chcą słuchać, oglądać i chodzić po mieście uważniej niż zwykle.

• Pamięć zacznie się w miejscu, gdzie historia mówi najciszej
• Stramerowie, szabat i synagoga w opowieściach pod Bimą
• Niedziela otworzy bramy cmentarzy i zamknie cały cykl

Pamięć zacznie się w miejscu, gdzie historia mówi najciszej

Pierwszy dzień „Galicjaner Sztetl 2026” otworzy wydarzenie o wyraźnie memorialnym charakterze. Organizatorzy kierują uczestników do Zbylitowskiej Góry, na miejsce egzekucji Żydów tarnowskich i nieżydowskich ofiar terroru niemieckiego. W południe odbędzie się tam spotkanie z udziałem rabina, księdza i przedstawicieli władz miasta. Taki układ nie jest przypadkowy – podkreśla wspólny wymiar pamięci i ciężar miejsca, które wciąż domaga się obecności i nazwania.

Później ton wydarzenia zmieni się już wyraźnie. Wieczorem zaplanowano wystawę na Tarnowskim Cmentarzu Żydowskim oraz koncert pod Bimą. To zestawienie dobrze pokazuje charakter całego cyklu: najpierw cisza i skupienie, potem kultura jako druga forma pamiętania.

W czwartkowym programie znalazły się:

• godz. 12.00 – spotkanie memorialne w Lasie Buczyna w Zbylitowskiej Górze
• godz. 20.15 – wystawa na Tarnowskim Cmentarzu Żydowskim, Galeria na Płocie
• godz. 21.00 – koncert pod Bimą z udziałem folkowego zespołu Czarnina

Stramerowie, szabat i synagoga w opowieściach pod Bimą

Piątek i sobota przesuną ciężar programu w stronę spacerów, opowieści i spotkań z historią opowiedzianą przez konkretne miejsca. Najpierw uczestnicy przejdą śladami Stramerów, bohaterów książki Mikołaja Łozińskiego. Zbiórkę wyznaczono przy hotelu Gal koło dworca kolejowego. Później przyjdzie czas na prezentację związanych z judaizmem przedmiotów i opowieść o szabacie.

To właśnie ten fragment programu może szczególnie przyciągnąć osoby, które chcą zobaczyć Tarnów przez pryzmat codzienności dawnych mieszkańców, a nie tylko wielkiej historii. W centrum pozostaje tu pamięć o życiu, tradycji i rytuałach, które przez lata budowały żydowski krajobraz miasta.

W piątek i sobotę organizatorzy zaplanowali:

• godz. 17.00, piątek – spacer „Śladami Stramerów” z Katarzyną Nalezińską i Witoldem Stachnikiem
• godz. 19.00, piątek – spotkanie „Szabat czas zacząć” z prezentacją religijnych akcesoriów żydowskich, które poprowadzi Magda Bartosz
• godz. 17.00, sobota – „Opowieść o synagodze” z Magdą Bartosz
• godz. 21.00, sobota – koncert pod Bimą „Wezmę w drogę złoty księżyc. Pamięci Jerzego Ficowskiego” w wykonaniu Olga Avigail & Tango Attack

Organizatorzy przypominają też o wydarzeniach towarzyszących, wśród których znalazły się wystawa poświęcona Tarnowskiemu Cmentarzowi Żydowskiemu oraz projekt zagospodarowania historycznej dzielnicy Tarnowa autorstwa Artura Grodziskiego, pokazany na Skwerze Starej Synagogi.

Niedziela otworzy bramy cmentarzy i zamknie cały cykl

Ostatni dzień wydarzenia będzie należał do cmentarzy żydowskich. Tarnów weźmie udział w Dniu Otwartej Bramy Cmentarza, który ma zachęcić do wejścia w przestrzeń zwykle zamkniętą, a przez to jeszcze bardziej wymagającą uwagi i szacunku. Cmentarz żydowski w Tarnowie będzie otwarty od rana do wieczora, a zwiedzanie poprowadzi Adam Bartosz.

Niedzielny program domknie także spacer po śladach Żydów tarnowskich. To naturalne zakończenie całego cyklu – po kilku dniach pełnych spotkań, muzyki i opowieści, właśnie taka trasa pozwala zobaczyć, jak mocno pamięć zapisana jest w topografii miasta.

W niedzielę zaplanowano:

• godz. 11.00 – zwiedzanie cmentarza żydowskiego w Tarnowie z Adamem Bartoszem
• godz. 10.00–18.00 – otwarcie cmentarza dla odwiedzających
• godz. 17.00 – spacer „Śladami Żydów Tarnowskich” z Magdą Bartosz, zbiórka pod Bimą

Wydarzenie objął patronatem honorowym prezydent Tarnowa Jakub Kwaśny. Za organizację odpowiada Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie.

na podstawie: UM Tarnów.