Generał Józef Giza wraca do Polski. Zasłużył się podczas wyzwalania Tarnowa

FOT. Urząd Miasta
Prochy generała brygady Józefa Gizy wracają do kraju po ponad sześciu dekadach od jego śmierci. W Tarnowie pamięć o nim wiąże się przede wszystkim z końcem austriackiej władzy i wydarzeniami z jesieni 1918 roku. W niedzielę podczas uroczystego pogrzebu w Nowym Sączu generał spocznie w rodzinnym grobowcu, zgodnie ze swoim życzeniem.
- Porucznik, który stanął po stronie wolnej Polski
- Od pułku strzelców podhalańskich do generała
- Rodzinny grobowiec i pamięć zachowana w Tarnowie
Porucznik, który stanął po stronie wolnej Polski
Józef Giza był jednym z przywódców konspiracji przeciwko Austrii i należał do grupy osób, które przygotowały wyzwolenie Tarnowa. Pod koniec października 1918 roku dowodził 1. kompanią batalionu 20. pułku piechoty. W tamtym czasie miał stopień porucznika.
Za odwagę podczas akcji w Tarnowie otrzymał Krzyż Walecznych. Był jednym z zaledwie dwóch żołnierzy wyróżnionych tym odznaczeniem za udział w wyzwalaniu miasta. Wcześniej, w listopadzie 1916 roku, współtworzył w swoim pułku niepodległościową Organizację „Wolność”.
Giza urodził się 3 marca 1887 roku w Dąbrówce Polskiej. Uczył się w Gimnazjum I w Nowym Sączu i działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Podczas I wojny światowej walczył kolejno na froncie serbskim, rosyjskim i włoskim.
Najświeższe wiadomości z Tarnowa czekają na stronie głównej wrotatarnowa.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
Od pułku strzelców podhalańskich do generała
Po odzyskaniu niepodległości kontynuował służbę w Wojsku Polskim. Przez wiele lat był związany z 1. pułkiem strzelców podhalańskich, a podczas wojny polsko-bolszewickiej pełnił funkcję adiutanta sądeckiego pułku.
Później obejmował kolejne stanowiska dowódcze. Kierował batalionem Korpusu Ochrony Pogranicza, był zastępcą dowódcy 2. pułku strzelców podhalańskich w Sanoku oraz dowódcą 3. pułku strzelców podhalańskich w Bielsku. W 1938 roku dowodził Górnośląską Brygadą Obrony Narodowej, która brała udział w odzyskaniu Zaolzia.
Podczas kampanii 1939 roku pełnił funkcję zastępcy dowódcy 55. Dywizji Piechoty. Po uniknięciu niewoli przedostał się na Węgry i został zastępcą Przedstawiciela Wojska Polskiego w Budapeszcie. Od 1940 roku służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie.
Dowodził 5. Wileńską Brygadą Strzelców oraz 7. Dywizją Piechoty we Włoszech. Był także komendantem Centrum Wyszkolenia Armii na Bliskim i Środkowym Wschodzie. W 1944 roku otrzymał awans na generała brygady. Po wojnie pozostał na emigracji w Anglii.
Rodzinny grobowiec i pamięć zachowana w Tarnowie
Józef Giza zmarł 16 sierpnia 1965 roku w Londynie. Został pochowany na cmentarzu Gunnersbury, jednak zgodnie z jego wolą prochy zostaną teraz przeniesione do rodzinnego grobowca w Nowym Sączu. Uroczystości pogrzebowe odbędą się w niedzielę 11 października.
Generał został odznaczony między innymi Orderem Virtuti Militari, trzykrotnie Krzyżem Walecznych i Medalem Niepodległości. Jego życie naznaczyła również rodzinna tragedia – syn Mieczysław poległ we wrześniu 1939 roku w bitwie pod Radłowem.
Z Tarnowem łączy Gizę nie tylko udział w wydarzeniach z 1918 roku. W 2021 roku jego imię otrzymała tarnowska placówka Straży Granicznej. Dzięki temu nazwisko oficera, który przed ponad stu laty odegrał ważną rolę w wyzwoleniu miasta, pozostaje obecne także we współczesnej przestrzeni Tarnowa.
Wnuk generała, historyk i pedagog Jerzy Giza, jest Honorowym Obywatelem Nowego Sącza. Postać Józefa Gizy oraz działalność Organizacji „Wolność” przedstawiono również w jednym z filmów dokumentalnych cyklu „Pierwsi Niepodlegli”.
na podstawie: Urząd Miasta w Tarnowie.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Urząd Miasta). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Bez narzuconego tematu. Tarnowscy fotografowie pokażą własne spojrzenia

Pałac po wygranej jedzie do Krakowa. Wisła CanPack zaczęła sezon od porażki 36:94

Remont ul. Mościckiego zwęzi przejazd na około dwa tygodnie

Co robić w weekend w Tarnowie? Przewodnik na 20–22 listopada

„Migawki Starówki” czekają na zdjęcia. W konkursie można zdobyć 1000 zł

Bezpłatny program „Moje zdrowie” prowadzi od ankiety do planu profilaktyki

Wieloletnia przyjaźń z Masajem Isayą opisana w książce. Spotkanie w Tarnowie

Sylwestrowy koncert w Mościcach połączy walce, arie i toast

Tarnowska SP nr 14 wygrała turniej wiedzy o Polsce. Rywalizowało 11 szkół

Osiem zwycięstw Olimpii. Tarnowski Pałac czeka wyjazdowy test

Prawdziwe nagranie, błędny opis. Policja ostrzega przed dezinformacją w Tarnowie

W Żabnie zabrzmi archiwalny głos Jana Pawła II podczas koncertu papieskiego

Porażka w Brzegu zepchnęła Futsal Club Tarnów na dziewiąte miejsce

Przyjechał do Polski dzień wcześniej. Kontrola w Tarnowie zakończyła się decyzją o powrocie
Przydatne dane teleadresowe
- Apteki Gromnik, powiat tarnowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Szpital Wojewódzki im. Świętego Łukasza w Tarnowie - kontakt, oddziały, rejestracja
- Apteki Skrzyszów, powiat tarnowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Biuro Powiatowe ARiMR w Tarnowie - programy pomocowe, nabory wniosków i systemy dla rolników
- Komenda Miejska Policji w Tarnowie - kontakt, komisariaty, sprawy administracyjne
- Apteki Ryglice, powiat tarnowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
