W niedzielę 31 sierpnia 21. Dzień Solidarności i Wolności — pamięć strajków 1980

31 sierpnia przypomni o sile robotniczego sprzeciwu: Dzień Solidarności i Wolności po raz 21. — od Szczecina przez Gdańsk po Tarnów wydarzenia sprzed 1980 roku dalej kształtują pamięć i lokalne miejsca pracy.

• Przypomnijmy o sierpniu 1980 i obchodźmy go w Tarnowie
• Zobacz, gdzie w sierpniu 1980 podpisywano porozumienia i co działo się w Tarnowie

Przypomnijmy o sierpniu 1980 i obchodźmy go w Tarnowie

W niedzielę, 31 sierpnia obchodzimy Dzień Solidarności i Wolności — w 2025 roku po raz dwudziesty pierwszy. Święto to zostało ustanowione przez Sejm RP 27 lipca 2005 roku i ma upamiętniać falę protestów robotniczych z 1980 roku oraz porozumienia, które zakończyły tamten okres napięć politycznych i społecznych.

Ustanowienie święta w 2005 roku zbiegło się z 25. rocznicą podpisania porozumień sierpniowych; od tamtej pory 31 sierpnia stało się dniem refleksji nad drogą Polski do suwerenności i rolą ruchu „Solidarność”. W uzasadnieniach projektów ustawodawcy wskazywali, że „dzień ten ma przypominać wysiłek ludzi, którzy dawali świadectwo wierności idei Polski Niepodległej, a także być wyrazem hołdu dla osób, które przyczyniły się do powstania i zwycięstwa „Solidarności” oraz odbudowania suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej”.

Rok 1980 to nie pojedyncze wydarzenie w jednym mieście, lecz łańcuch protestów rozciągający się po kraju. Wydarzenia rozpoczęły się od tzw. „Lubelskiego Lipca” — strajków w Lublinie i w Świdniku w lipcu 1980 roku — a następnie objęły kolejne regiony. Kluczowy impuls dały Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża: 14 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gdańskiej rozpoczął się strajk, który zapoczątkował serię porozumień podpisywanych z władzami.

Zobacz, gdzie w sierpniu 1980 podpisywano porozumienia i co działo się w Tarnowie

Porozumienia między komitetami strajkowymi a przedstawicielami władz PRL zostały podpisane w kilku miejscach i datach: w Szczecinie 30 sierpnia, w Gdańsku 31 sierpnia — tę datę przyjęto za symboliczną — w Jastrzębiu-Zdroju 3 września oraz w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej 11 września. To właśnie te ustalenia wpłynęły na dalsze losy kraju i otworzyły drogę do zmian ustrojowych w Polsce.

Również w Tarnowie odegrały się istotne momenty protestów robotniczych. Już 1 lipca 1980 roku przerwano pracę w Fabryce Obrabiarek Specjalizowanych „Ponar” — dziś Zakładach Mechanicznych — na krótki strajk. Kolejne fale niezadowolenia objęły pracowników Tarnowskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego, Zakładów Azotowych oraz zakładów Tamel. Te lokalne akcje pokazały, że fala protestów nie ominęła mniejszych ośrodków, a ich uczestnicy mieli realny wpływ na tworzący się wtedy ruch społeczny.

„dzień ten ma przypominać wysiłek ludzi, którzy dawali świadectwo wierności idei Polski Niepodległej, a także być wyrazem hołdu dla osób, które przyczyniły się do powstania i zwycięstwa „Solidarności” oraz odbudowania suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej”

Dzień Solidarności i Wolności to okazja do lokalnych upamiętnień, spotkań i refleksji — także w Tarnowie. Warto w tym dniu odwiedzić miejsca związane z tamtymi wydarzeniami i przypomnieć sobie historie osób, które zaangażowały się w walkę o prawa pracownicze i suwerenność państwa.

Na podstawie: Urząd Miasta